Stoneye

Mineral

Aktinolit

Actinolite

Çeşitleri: nefrit ve yeşim

Sertlik (Mohs)
5–6
Özgül ağırlık
2,98–3,24

Özellikler

Çizgi rengi
beyaz
Parlaklık
ipeksi veya camsı
Dilinim
iki yönlü
Dilinim açısı
belirgin biçimde 90° değil
Mıknatıs
çekmiyor
Kristal sistemi
monoklinik
Asit tepkimesi
tepki vermiyor
Morötesi ışıma
ışımıyor
Renkler
yeşil, siyah veya gri

Evde test et

Stoneye'ın sorduğu sorular ve bu mineralin verdiği cevap. Bir çizgi levhası, bozuk para, cam kavanoz ve mıknatıs çoğuna yetiyor.

  1. Çizgi rengi ne?

    beyaz

    Nasıl yapılır

    Taşın bir kenarını sırsız bir fayansın arkasına ya da porselen tabağın altına bastırarak sürt. Geride kalan toz çizgisi, çizgi rengidir; çoğu zaman taşın kendi renginden bambaşka çıkar. Levhadan sert bir taş hiç iz bırakmaz, o da bir cevaptır.

  2. Taş tırnağını çiziyor mu?

    Evet

    Nasıl yapılır

    Taşın sivri bir kenarını başparmağının tırnağına bastırarak bir kez sürt, sonra tırnağı sil. Başka bir tırnakla hissedebildiğin bir oyuk kaldıysa cevap evet. Silinip giden yumuşak beyaz iz taştan dökülen tozdur, çizik değildir.

  3. Taş bakır parayı çiziyor mu?

    Evet

    Nasıl yapılır

    Bakır parayı masaya düz koy ve taşın sivri kenarını üstünde bir kez sürt. Sonra parayı sil: silmeye dayanan çizgi çiziktir, çıkıveren bulaşık tozdur. Düz bakır para kullan; kaplama paralar göründükleri bakırdan serttir.

  4. Taş camı çiziyor mu?

    İkisi de olabilir

    Sertlik aralığı bu eşiği kesiyor; iki cevapta da aday listesinde kalıyor.

    Nasıl yapılır

    Kalın bir cam parçasını, kavanoz ya da şişe dibini masaya düz koy; asla elinde tutma. Taşın sivri kenarını üstünde bir kez sürt, sonra sil. Tırnağınla hissettiğin çizgi çiziktir; silinip giden beyaz bulaşık taştan dökülen tozdur.

  5. Taş çelik eğeyi çiziyor mu?

    Hayır

    Nasıl yapılır

    Kolay yolu eğeyi taşın bir köşesinde gezdirmek. Eğe tutup oyuk açıyorsa yumuşak olan taştır, hayır de. Eğe kayıp gidiyor ve geriye yalnızca silinince çıkan gri metal bulaşığı kalıyorsa sert olan taştır, evet de.

  6. Taş kuvarsı çiziyor mu?

    Hayır

    Nasıl yapılır

    Şeffaf bir kuvars kristali ya da kuvars olduğunu bildiğin bir parça al ve düz koy. Taşın sivri kenarını yüzeylerinden birinde bir kez sürt, sonra sil. Yalnızca silmeye dayanan çizgi sayılır. Elinde kuvars yoksa tahmin etme, emin değilim de.

  7. Mıknatıs çekiyor mu?

    çekmiyor

    Nasıl yapılır

    Bir buzdolabı mıknatısını ipe as ve yavaşça taşa yaklaştır. Güçlü çekim taşın mıknatısa yapışması, hafif çekim asılı mıknatısın yalnızca taşa doğru eğilmesi demek. Önce taşı sil; çekiçten ya da eğeden bulaşan demir tozu her taşı mıknatıslı gösterir.

  8. Yüzey nasıl parlıyor?

    ipeksi veya camsı

    Nasıl yapılır

    Taşı lambanın ya da gün ışığının altında çevir ve taze, temiz bir yüzdeki yansımaya bak. Metalik parlaklık cilalı çeliğe benzer, kenarından ışık geçirmez; camsı parlaklık kırık şişe kenarı gibidir. Tozlu, aşınmış kabuk parlaklık konusunda yanıltır; kararını kırık bir yüze bakarak ver.

  9. Kaç yönde düz kırılıyor?

    iki yönlü

    Nasıl yapılır

    Kırık bir köşeyi yandan gelen ışıkta tut ve düz, ayna gibi yüzeylerin kaç ayrı yönde tekrarlandığını say. Birbirine paralel yüzeyler tek yön sayılır. Kavisli, deniz kabuğu gibi kırılma dilinim değil kırıktır; gördüğün yalnızca buysa bu taşın dilinimi yok demektir.

  10. İki düz yüzey yaklaşık dik açıyla mı buluşuyor?

    belirgin biçimde 90° değil

    Nasıl yapılır

    İki düz yüzeyin buluştuğu kenarı bul ve bir kâğıdın köşesini oraya daya. Buradaki tek iki cevap yaklaşık 90 derece ve açıkça 90 derece değil. İkisinden birine karar veremiyorsan tahmin etme, emin değilim de.

  11. Boyuna göre ne kadar ağır?

    boyuna göre normal

    Nasıl yapılır

    Diğer eline aynı boyda sıradan bir çakıl al ve ikisini birlikte kaldır. Ağır, sıradan taştan belirgin biçimde ağır olması; çok ağır ise kurşun gibi insanı şaşırtması demek. Ölçüt boyut: avuç dolusu bir taşın tuğla gibi gelmesi ağır cevabıdır.

Sık karıştırıldığı mineraller

Tremolit

Evde yapılabilecek hiçbir test bu ikisini ayırmıyor.

Ölçebildiğimiz hiçbir şey bunları ayırmıyor. Tablomuzdaki her özellikte aynı görünüyorlar; çoğu zaman farklı adlarla aynı madde oluyorlar.

Epidot

Evde ayıran test
AktinolitEpidot
Dilinimiki yönlütek yönlü

Jadeit

Evde ayıran test
AktinolitJadeit
Dilinim açısıbelirgin biçimde 90° değilyaklaşık 90°

Nerede bulunur

başkalaşım kayaçları ve kontak başkalaşım zonları

Değerler Handbook of Mineralogy; Webmineral kaynaklı. Kaynak bir aralık veriyorsa aralığın tamamı tabloda; tanımlamayı kolaylaştırmak için hiçbir zaman daraltılmıyor.

Öteki dillerdeki adlar: Wikidata

Elinde böyle bir taş mı var?

Stoneye ile fotoğrafla, aday listesini al, sonra aynı testlerle daralt. Uygulama emin olmadığında tahmin yürütmüyor, emin olmadığını söylüyor.

App Store'dan indir